همهی شما حتمن نوحهي معروف "ممد نبودی ببینی" را شنیده اید. شعری ساده با آهنگی که به سادهگی و روانی همان شعر است و برای همه یادآور روز غرورآفرین آزادسازی خرمشهر و شهید محمد علي جهان آرا، فرماندهي سپاه خرمشهر است .
شهید محمد علی جهان آرا(1360-1333) كه پایداری 42 روزهي وی و 400 تن از همرزماناش با امکانات محدود و ابتدايي در مقابل ارتش مسلح و مجهز صدام در روزهای پر التهاب سقوط این شهر به دست متجاوزان عراقی، از برگ های زرین و پرافتخار مقاومت ایرانیان در طول تاریخ در برابر اجانب است، به اين شهيد بزرگوار چهرهيي اسطورهيي بخشيده است. وي پس از سقوط خرمشهر به سپاه اهواز منتقل شد و در عملیات شکست حصر آبادان نقش فعالی داشت. وی هشت ماه پیش از آزادی غرورآفرین زادگاهاش، روز 7 مهر 1360 در سانحهي سقوط هواپیما در منطقهي کهریزک به حضرت دوست پيوست.
بدين ترتيب بود كه فراق شهيد جهان آرا در روز آزادسازی خرمشهر برای همرزماناش خیلی سنگین آمد و حسب خاطرات آنها، آن روز همه با حسرت از او یاد می کردند.
با اين مقدمه شاید برایتان جالب باشد بدانید که شعر "ممد نبودي" سرودهی کیست و چگونه سروده شده است.
شاعر "ممد نبودی" یکی از رزمندهگان روزهای جنگ است به نام "جواد عزیزی". در سالروز آزادی خرمشهر غلام كويتيپور مداح جنوبي كه نوحههاي حماسياش در دوران دفاع مقدس او را به جامعه معرفي كرد، مراسمی در تهران داشته که برای مداحی در آن در پي شعري جدید و مناسب بوده است. از طریق واسطهيی این خبر به عزیزی می رسد و او این شعر را در سوگ شهید جهان آرا میسراید و بعد هم خبردار نمی شود که اصلا اين شعر به دست كويتيپور ميرسد يا نه تا چه رسد كه چنين اشتهاري را براي شعر سادهاش پيشبيني كند.
پس از چند روز در منطقهي مرزي مهران، شاعر بيادعا و بيخبر، عزیزی حین شستن ظرف بوده که می شنود یکی از همرزماناش مرثیهي ممد نبودی را می خواند. او با تعجب و حرارت می پرسد که این شعر را از کجا گیر آوردی؟ آن بندهي خدا هم که علت این سوآل و هيجان را نمی دانسته، می گوید از تلویزیون شنیده است. این شاعر جوان و نه چندان مطرح بلافاصله با آن رابطش با کویتی پور تماس می گیرد و با هماهنگی با کویتی پور چند بیت دیگر به آن اضافه می کند. در نهايت حاصل كار اینی می شود که امروز حتي ارکستر سمفونی بزرگ تهران گرد هم ميآيند تا برای این سرودی که نه شاعر و نه آهنگساز مشهوری داشته، اجرايي ويژه داشته باشد.
اما دربارهي آهنگ دلنشين اين نوحه. ميدانيد كه نوحههاي محلي و موسيقيهاي مقامي در جنوب و در جنوب به خصوص در منطقهي بوشهر و شهرهاي اطراف آن عنصري برجسته در ساختار فرهنگي اين منطقه محسوب ميشود. شروههاي معروف اين منطقه، دو بيتيهاي پرسوز و آهنگهاي جانگدازي كه هر جنوبي با آن آشنا و دمخور است. آهنگ ممد نبودي نيز برگرفته از نوحهي معروفي با صدای زنده یاد جهانبخش کردی زاده (بخشو) از اهالي اين منطقه است. اما تبدیل آن به نوحهي ممد نبودی، به ابتکار غلام کویتی پور بود که این آهنگ را با کلام دیگری بازخوانی کرد و به سرعت در قلب مردم جا گرفت.
جاودانه باد ياد و راه شهيد جهانآرا و همهي جانبركفان ميهن
ممد نبودی ببینی
شهر آزاد گشته
خون یارانات
پرثمر گشته
آه و واویلا
کو جهانآرا؟
نور دو چشم
تاج سر ما
امیدم گشته ناامید
بعد از هجر تو
یاران میآیند
اندر پی تو
موسوی آمد در پیات استقبالش کن
به دشت رضوان
تو مهمانش کن
آه و واویلا
کو جهانارا؟
نور دو چشم
تاج سر ما
